Tìm hiểu về chữ INRI trên Thánh Giá

INRI là bốn chữ ta thường thấy trên tấm bảng nhỏ ở đầu Thánh Giá — từ tượng chịu nạn trong nhà thờ đến thánh giá ta đeo trước ngực. Nhiều người quen nhìn mà ít khi dừng lại hỏi: bốn chữ ấy nghĩa là gì, từ đâu mà có, và vì sao Hội Thánh trân trọng giữ lại?

INRI nghĩa là gì?

INRI là bốn chữ đầu của dòng chữ La-tinh Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum, nghĩa là “Giê-su Na-da-rét, Vua dân Do-thái”. Theo tục lệ của người Rô-ma, khi hành hình một tử tội, người ta treo kèm một tấm bảng ghi tội trạng — tiếng La-tinh gọi là titulus — để mọi người biết vì sao người ấy bị kết án. Với Đức Giê-su, dòng chữ ghi trên thập giá chính là lời tuyên bố Người là “Vua”.

Xuất xứ trong Tin Mừng

Cả bốn sách Tin Mừng đều nhắc tới bản án ghi trên Thánh Giá, nhưng Thánh Gio-an thuật lại đầy đủ nhất:

“Ông Phi-la-tô cho viết một tấm bảng và treo trên thập giá; bảng đó có ghi: Giê-su Na-da-rét, Vua dân Do-thái. […] Các thượng tế nói với ông Phi-la-tô: Xin ngài đừng viết ‘Vua dân Do-thái’, nhưng viết ‘Tên này đã nói: Ta là Vua dân Do-thái’. Ông Phi-la-tô trả lời: Điều ta đã viết, ta đã viết.”
— Tin Mừng theo Thánh Gio-an 19,19-22

Câu trả lời dứt khoát của Phi-la-tô — tiếng La-tinh là Quod scripsi, scripsi — về sau trở thành một câu nói quen thuộc. Các Tin Mừng nhất lãm cũng ghi lại bản án ấy bằng lời vắn hơn (x. Mát-thêu 27,37; Mác-cô 15,26; Lu-ca 23,38).

Viết bằng ba thứ tiếng

Thánh Gio-an ghi rõ tấm bảng được viết bằng ba thứ tiếng: Híp-ri, La-tinh và Hy-lạp (Ga 19,20) — ba ngôn ngữ của cả vùng đất khi ấy: tiếng của dân Do-thái, tiếng của chính quyền Rô-ma, và tiếng phổ thông của thế giới Hy–La. Nhờ đó lời loan báo “Vua dân Do-thái” như được nói cho mọi người, mọi dân nghe được. Cũng vì gốc Hy-lạp mà ảnh tượng bên các Giáo Hội Đông Phương đôi khi ghi INBI thay cho INRI.

Từ lời nhạo báng đến lời tuyên xưng

Trên môi Phi-la-tô, dòng chữ ấy vừa là bản án vừa là lời mỉa mai một ông “vua” bị đóng đinh. Nhưng dưới ánh sáng đức tin, Hội Thánh đọc thấy nơi đó một sự thật sâu xa hơn: Đức Giê-su thật là Vua — nhưng là vị Vua mà “nước tôi không thuộc về thế gian này” (Ga 18,36), Đấng hiển trị ngay từ ngai toà thập giá, cai trị bằng tình yêu tự hiến chứ không bằng quyền lực. Điều người đời chế nhạo lại chính là điều thật nhất.

INRI trong nghệ thuật và lòng đạo đức

Từ rất sớm, các nghệ nhân đặt tấm bảng INRI trên đầu Thánh Giá trong tranh, tượng, thánh giá bàn thờ và thánh giá đeo. Bốn chữ nhỏ ấy trở thành một lời nhắc gọn: mỗi lần nhìn lên Thánh Giá, ta được mời nhớ rằng Đấng chịu đóng đinh chính là Vua, và Thánh Giá — tưởng là chỗ ô nhục — lại là ngai vinh quang của Người.

Lần tới, khi Anh Chị Em nhìn lên cây Thánh Giá và thấy bốn chữ INRI, xin nhớ: đó không chỉ là một dòng chữ cổ, mà là một lời tuyên xưng — Giê-su Na-da-rét, Vua — của lòng ta.